Składniki

Popularne składniki

Triethanolamine (TEA) to regulator pH i słaby emulgator pomocniczy, stosowany do neutralizacji polimerów kwasowych (np. karbomeru) i stabilizacji formuł kosmetycznych, dozwolony w produktach niespłukiwanych w maksymalnym stężeniu 2,5%. Głównym punktem uwagi w jego bezpieczeństwie jest zdolność do tworzenia potencjalnie rakotwórczych nitrozoamin w obecności azotynów, dlatego surowiec musi mieć czystość minimum 99% i być przechowywany w pojemnikach bez zanieczyszczeń azotynowych.

Najczęstsze pytania

Czy TEA w kosmetykach jest bezpieczny?

Tak, w dopuszczalnym stężeniu (do 2,5% w produktach niespłukiwanych) i przy odpowiedniej czystości surowca (minimum 99%) jest uznawany za bezpieczny przez panel CIR. Ryzyko nitrozoamin dotyczy nieprawidłowego formułowania, nie samego składnika w standardowych warunkach.

Co to są nitrozoaminy i dlaczego są problemem?

To związki chemiczne o potencjalnym działaniu rakotwórczym, które mogą powstać, gdy aminy (jak TEA) reagują z azotynami — zanieczyszczeniami możliwymi w niekontrolowanych surowcach. Producenci zapobiegają temu, kontrolując czystość składników i warunki przechowywania.

Do czego służy TEA w żelu pod prysznic?

Neutralizuje kwasowe polimery zagęszczające (np. karbomer), umożliwiając im utworzenie stabilnej, żelowej konsystencji produktu, a dodatkowo wspiera stabilność całej formuły myjącej.

Coco-Glucoside to niejonowy surfaktant otrzymywany z połączenia oleju kokosowego i cukrów (głównie glukozy), uznawany za jeden z najłagodniejszych składników myjących pochodzenia roślinnego. Jest w pełni biodegradowalny i dobrze tolerowany nawet przez skórę dzieci oraz osoby ze skórą wrażliwą lub problematyczną, co czyni go częstym wyborem w formułach „delikatnych” i naturalnych.

Najczęstsze pytania

Czy coco-glucoside jest łagodniejszy niż SLS?

Tak, znacznie — jako surfaktant niejonowy nie ma silnego działania drażniącego typowego dla surfaktantów anionowych jak SLS, choć jego zdolność pieniąca jest zwykle nieco słabsza.

Czy coco-glucoside nadaje się dla dzieci?

Tak, jest jednym z najczęściej wybieranych surfaktantów w kosmetykach myjących dla dzieci właśnie ze względu na łagodność i niski potencjał podrażnienia skóry i błon śluzowych.

Skąd pochodzi coco-glucoside?

Otrzymywany jest z oleju kokosowego (kwasów tłuszczowych) połączonego z cukrami owocowymi, głównie glukozą — surowce pochodzenia roślinnego, co czyni go popularnym składnikiem formuł „clean beauty”.

Hydroliza to proces chemiczny polegający na rozkładzie związków chemicznych przez reakcję z wodą. W kosmetykach, termin ten często odnosi się do hydrolizowanych białek, olejów lub innych składników, które przez ten proces stają się łatwiejsze do wchłonięcia przez skórę. 

Alanina to aminokwas występujący naturalnie w skórze, używany w kosmetykach jako składnik nawilżający i antyoksydacyjny.

Filtrowanie alfabetyczne

Słownik składników kosmetycznych Oh My Face

Słownik składników kosmetycznych Oh My Face to encyklopedia INCI zbierająca w jednym miejscu naukowe opisy pojedynczych substancji używanych w kosmetykach do twarzy i makijażu. Strona porządkuje składniki dwutorowo — alfabetycznie (A–Z) i funkcjonalnie, w 10 kategoriach opisujących rolę danej substancji w formule (np. konserwant, emulgator, substancja czynna). Każdy wpis tłumaczy mechanizm działania, a nie tylko nazwę, więc służy czytelnikowi jako narzędzie do samodzielnego rozszyfrowania listy INCI z etykiety własnego kosmetyku.

Co to za strona i do czego służy?

/skladnikkosmetyczny/ nie jest artykułem blogowym — to strona-hub, indeks prowadzący do setek pojedynczych wpisów o składnikach (np. Fruktoza, Mika, Kwas linolowy, Tokoferol). Czytelnik trafia tu głównie z dwóch powodów: sprawdza konkretną nazwę ze składu kosmetyku, który właśnie kupił lub rozważa kupić, albo przegląda kategorię, żeby zrozumieć całą grupę substancji (np. „czym są silikony w moim szamponie”). Wyszukiwarka na górze strony i filtr alfabetyczny obsługują pierwszy scenariusz, a 10 kategorii funkcjonalnych — drugi.

To rozróżnienie ma znaczenie dla samej strony: alfabetyczny indeks porządkuje składniki po nazwie INCI, niezależnie od tego, co robią w formule. Kategorie funkcjonalne porządkują je po roli — czy dana substancja myje, konserwuje, barwi, czy działa biologicznie na skórę. Jeden składnik może więc pojawić się w indeksie alfabetycznym tylko raz, ale jego kategoria funkcjonalna wyjaśnia, dlaczego producent go użył.

Dziesięć kategorii funkcjonalnych — czym się różnią?

Kategoria  Rola w formule  Przykładowe INCI 
Substancje aktywne  Wywołują biologiczną zmianę w skórze (odnowa, rozjaśnienie, ochrona antyoksydacyjna)  Retinol, Niacynamid, Kwas hialuronowy 
Substancje czynne  Ten sam mechanizm co wyżej, ale opisany przez granicę regulacyjną kosmetyk–lek  Kwas salicylowy, Retinoidy 
Barwniki  Nadają kolor lub efekt wizualny, bez wpływu na kondycję skóry  Dwutlenek tytanu (CI 77891), Tlenki żelaza 
Emulgatory  Łączą fazę wodną i olejową w stabilną emulsję  Cetearyl Alcohol, Glyceryl Stearate 
Środki powierzchniowo czynne  Myją — usuwają sebum i zabrudzenia rozpuszczalne w wodzie  Sodium Laureth Sulfate, Coco-Glucoside 
Konserwanty  Chronią formułę przed bakteriami, grzybami i pleśnią  Fenoksyetanol, Sorbinian potasu 
Kompozycje zapachowe  Odpowiadają za zapach produktu  Parfum, Fragrance 
Rozpuszczalniki  Rozpuszczają inne składniki, umożliwiając ich rozprowadzenie  Aqua, Alcohol Denat., Propylene Glycol 
Silikony  Wygładzają, tworzą warstwę okluzyjną ograniczającą utratę wody  Dimethicone, Cyclopentasiloxane 
Brak dopasowania  Składniki wielofunkcyjne lub nowe, niesklasyfikowane jednoznacznie w systemie CosIng  Gliceryna, Ksantan (w niektórych zastosowaniach) 

Ta tabela sama w sobie ilustruje zasadę, którą kieruje się cały słownik: kategoria mówi o funkcji, nie o bezpieczeństwie. Barwnik i substancja aktywna podlegają tym samym wymogom oceny bezpieczeństwa w UE — różni je wyłącznie to, co robią w produkcie.

Co znajduje się na pojedynczej stronie składnika?

Każdy wpis w słowniku ma stały układ, niezależnie od tego, czy dotyczy Fruktozy czy Retinolu:

  • Definicja — czym jest składnik i jaka jest jego główna funkcja, w pierwszych 1–2 zdaniach.
  • Właściwości — krótka lista przymiotników opisujących działanie (np. nawilżająca, humektantowa, zmiękczająca).
  • Działanie — mechanizm: co dokładnie robi cząsteczka w kontakcie ze skórą lub włosem.
  • Skutki uboczne — realne ryzyko podrażnienia czy alergii, bez zbędnego katastrofizowania ani wybielania.
  • Występowanie — w jakich typach produktów i dlaczego właśnie tam.

FAQ Najczęstsze pytania o składniki kosmetyków

Czym różni się słownik składników od artykułów blogowych Oh My Face?

Artykuł blogowy odpowiada na pytanie typu „jak dbać o cerę trądzikową”, słownik składników odpowiada na pytanie „co to jest [nazwa INCI]”. Artykuły linkują do słownika, gdy w tekście pojawia się nazwa konkretnej substancji, więc obie części serwisu działają jako wzajemnie powiązany klaster tematyczny.

Jak sprawdzić, czy składnik z mojego kosmetyku jest bezpieczny?

Wpisz jego nazwę INCI (widoczną na etykiecie) w wyszukiwarkę słownika lub znajdź go w indeksie alfabetycznym. Sekcja „Skutki uboczne” przy każdym wpisie opisuje realne ryzyko, a nie ogólną deklarację „bezpieczny” lub „szkodliwy” — bo to zależy od stężenia i typu skóry, nie samej obecności składnika w składzie.

Dlaczego jeden składnik może mieć więcej niż jedną funkcję?

Chemia formulacji kosmetycznej rzadko jest jednoznaczna — gliceryna jest jednocześnie humektantem i rozpuszczalnikiem, kwas cytrynowy reguluje pH i chelatuje metale. Dlatego niektóre składniki trafiają do kategorii „Brak dopasowania” — to ograniczenie systemu klasyfikacji CosIng, nie ocena jakości substancji.

Czy kategoria „Substancje aktywne” i „Substancje czynne” to nie to samo?

To ten sam typ działania opisany z dwóch perspektyw. „Substancje aktywne” mówi o efekcie dla użytkownika (np. retinol przyspiesza odnowę skóry), a „Substancje czynne” akcentuje status regulacyjny — granicę, po przekroczeniu której produkt przestaje być kosmetykiem i staje się lekiem.

Skąd pochodzą informacje w słowniku?

Opisy opierają się na mechanizmach działania opisanych w literaturze dermatologicznej i kosmetologicznej oraz na przepisach rozporządzenia (WE) 1223/2009 i unijnej bazy CosIng — nie na deklaracjach marketingowych producentów kosmetyków.

Czy słownik obejmuje też składniki do włosów, czy tylko do twarzy?

Ten słownik (ohmyface.pl) skupia się na składnikach istotnych dla skóry i makijażu — dermokosmetyki, pielęgnacja twarzy, korekta niedoskonałości. Odpowiednik dla włosów i fryzjerstwa prowadzi siostrzany serwis Oh My Hair, z takim samym układem wpisów, ale innym naciskiem tematycznym (porowatość, proteiny, stylizacja).